|
O czym przez 50
minionych lat "radziła" rada
pedagogiczna IV LO?
Właściwie -
ciągle o tym samym co i dziś:
że młodzież coraz
głośniejsza, "zbuntowana", nie chce się
uczyć, jest mało aktywna, ...
że oświata i
wychowanie to ważne zadanie państwa,
społeczeństwa, rodziców, nauczycieli,
...
że pieniędzy na
reformującą się oświatę ciągle zbyt
mało, ...
że młodzież ulega
zgubnym nałogom, z którymi walka jest
ciągle trudna i końca jej nie widać, ...
że ..., że ..., że
...
Te wszystkie cytaty pochodzą z księgi
protokołów rady pedagogicznej IV LO z
lat 1948 - 1998, a wybrałam je
przygotowując się do obchodów 50-lecia
naszej szkoły. Gdy były wyeksponowane w
holu szkoły we wrześniu 1999 r. na
zjeździe absolwentów - wzbudziły wiele
zainteresowania i śmiechu. Trzech
uczniów, już dziś absolwentów IV LO,
skomentowało te treści rysunkami (Łukasz
Mateńko, Przemysław Trepka i Paweł
Janiak), za co im serdecznie dziękuję.
Publikuję to na naszej stronie
internetowej właśnie teraz, przed
wakacjami, aby śmiech, słońce i relaks
połączyły się harmonijnie w Waszych
letnich (lub policealnych) myślach. A
może warto się nad niektórymi
stwierdzeniami zastanowić? - na to też w
wakacje znajdzie się wolna chwila ...
Pogrupowałam te myśli w 5 działów:
I
Polityka w oświacie
II
Nasza szkoła
III
Nauczyciele
IV
Uczniowie
V
Wychowanie
Miłej lektury!
I Polityka
w oświacie
"Należy usuwać z
otoczenia dziecka wszystko, co tchnie
zaśniedziałością i tradycją
burżuazyjną."
(20. 12. 1948 r.)
"Na każdym zebraniu
Rady Pedagogicznej będzie referowana
jakaś książka, która traktuje o planach
pracy gospodarczej i politycznej na
terenie państwa i świata."
(06. 10. 1948 r.)
"Obowiązkiem naszym
jest wychować człowieka twórczego,
człowieka czynu, człowieka pełnego.
Jesteśmy tylko u progu tej reformy, ale
ta reforma musi znaleźć wśród nas
głębokie zrozumienie do przemian, jakie
zaszły w psychice narodów na przestrzeni
ostatnich lat. Musimy iść z postępem
czasu..."
(18. 11. 1948 r.)
"Koleżeństwo biorący
udział w akcji tępienia stonki
ziemniaczanej złożyli z niej
sprawozdanie na ręce Kol. Dyrektora."
(22. 06. 1949r.)
"... zabrał głos
Dyrektor Szkoły Ob. P. T... zwracając
uwagę nauczycielstwu, by na każdym
przedmiocie, podejście do omawianych
zagadnień było materialistyczne.
Pojmowanie zjawisk oparte na
materializmie umożliwi zrozumienie
najbardziej trudnych dla umysłu dziecka
problemów."
(30. 04. 1950 r.)
"Nauczycielstwo
dopilnuje, by dzieci znały pieśni
robotnicze. Na najbliższych lekcjach
wychowania fizycznego należy ćwiczyć
marsz ze śpiewem, wznoszenie i
podejmowanie okrzyków."
(22. 04. 1950 r.)
"Rada pedagogiczna
wychodzi z założenia, że nauka
prehistorii jest dla dziecka za bardzo
abstrakcyjna na tym stopniu rozwoju. W
realizacji treści socjalistycznych nie
napotyka się na trudności."
(rok szkolny 1950/51)
Tematy poruszane na
zebraniu dyskusyjnym młodzieży w ramach
Miesiąca Przyjaźni Polsko - Radzieckiej:
"Sukcesy biologii radzieckiej w walce o
podniesienie produkcji rolnej, szczęście
i dobrobyt ludzkości. Prawa człowieka i
obywatela w Konstytucji Radzieckiej."
(03. 10. 1953 r.)
"... ostatnie zmiany
w polityce miały swoje odbicie w
nauczaniu historii. Młodzież,
szczególnie klas starszych, przyjęła
jakąś pozycję wyczekującą i do materiału
aktualnie przerabianego odniosła się
mniej lub więcej krytycznie."
(26. 06. 1957 r.)
"Celem naszym jest
nie tylko produkcja ludzi
wykształconych, lecz przede wszystkim
szczerych i oddanych patriotów
posiadających głęboką wiedzę i
socjalistyczną mentalność."
(08. 09. 1961 r.)
"Wychowanie
socjalistyczne powinno być podstawą, ale
nie należy szafować słowem socjalizm."
(14. 02. 1963 r.)
"Ostatecznym
rozliczeniem obywatela jest bowiem jego
stosunek do podstawowych obowiązków, a
podstawowym obowiązkiem ucznia jest
nauka. Socjalizm zbudować mogą tylko
ludzie światli i wykształceni. Silne są
te kraje, które mają najwyższy procent
ludzi wykształconych."
(28. 08. 1970 r.)
"Na prowadzenie
lekcji z wychowania obywatelskiego nie
ma recepty. Władze oświatowe liczą na
inteligencję i inwencję w tej dziedzinie
- nauczycieli. Przykładowy temat dla
klasy IV: Postawa obywatela w PRL jako
kraju socjalistycznym."
(16. 09. 1970 r.)
"Nie wolno modelować
młodzieży na obraz i podobieństwo
własne, bo nikt z nas nie ma patentu na
doskonałość, a czasy, w których młodzież
żyje i będzie żyła jako dorośli
obywatele, nie zawsze będą wymagały
wzorca naszego modelu."
(24. 06. 1972 r.)
"Z naszego Liceum nie
ma może dużo lekarzy, nauczycieli,
inżynierów, ale mamy za to porządnych
ludzi, których prawo nie ściga."
(25. 11. 1982 r.)
"Podsumowując -
jesteśmy zespołem słabym. Musimy wykazać
większą aktywność społeczną, włożyć
więcej troski w ideowo - patriotyczne
wychowanie młodzieży (...) i akceptację
dla ruchu PRON - owskiego."
(03. 04. 1984 r.)
II Nasza szkoła
"Dotychczasowy
rozkład zajęć tygodniowych okazał się
niepraktyczny, a to z tego powodu, że w
kl. I, II, III i IV czas rozpoczęcia
lekcji był prawie każdego dnia inny.
Wprowadzało to chaos i zamieszanie w
pracy szkolnej."
(26. 10. 1949 r.)
[chodzi o lekcje
matematyki]
"Zadania z treścią zaczerpniętą z budowy
socjalizmu w kraju przyczyniają się
bardzo do powiązania teorii z praktyką."
(22. 10. 1953 r.)
"W podsumowaniu Ob.
Dyrektor J... zaznaczył, że nieduży
odpad uczniów w I okresie jest
zjawiskiem pozytywnym dla szkoły..."
(17. 11. 1955 r.)
Uchwały rady
pedagogicznej"
4) Nauczyć uczniów czytać ze
zrozumieniem."
(05. 02. 1958 r.)
"Ogólnie procent tzw.
czystej produkcji jest bardzo mały.
Najwyższy procent uczniów bez ocen
niedostatecznych znajduje się w klasie X
b - 45,9 %, najniższy w X a - 12,5 %"
(15. 11. 1962 r.)
"Ale nie zadawala nas
praca, która ma tylko oficjalne
stwierdzenie istnienia. Nas zadowoliłaby
taka praca, takie zajęcia, które
wyróżniłyby naszą szkołę wśród innych,
które nadałyby jej specyficzną cechę."
(23. 06. 1965 r.)
"Cecha
charakterystyczna naszej szkoły to jej
miły czy estetyczny wygląd, stosunkowo
duża dyscyplina, ale to jest
niewystarczające, jeśli idzie o
zakwalifikowanie naszej szkoły do
przodującej, o wysokim poziomie
nauczania."
(25. 06. 1966 r.)
"W naszej szkole
istnieją trudne warunki - szkoła
peryferyjna, duże wyrzutki z innych
szkół, system gabinetowy wzbudza
nerwowość, młodzież nie może odpocząć."
(09. 02. 1968 r.)
"Wśród młodzieży
należy zmienić stosunek do szkoły,
rozmiłować ją w szkole, bardziej
przywiązać, czy to przez organizacje
młodzieżowe czy też przez zajęcia
pozalekcyjne."
(21. 11. 1968 r.)
"Chciałbym poddać pod
dyskusję fakt urządzenia w szkole
palarni, jako że walka z palaczami jest
bardzo trudna, a ściślej beznadziejna."
(09. 03. 1971 r.)
"Trzeba młodzież
lubić. Najbardziej daje się to odczuć w
korespondencji młodzieży do dyrekcji,
gdzie młodzież, mimo że nie jest już
uczniami naszej szkoły, przysyła
dziękczynne listy, widokówki (...)
Uświadomić musimy sobie, że najlepszym
wizytatorem jest młodzież, która
codziennie na nas patrzy i słucha,
analizuje nasze słowa i czyny. (...)
Postawę nauczyciela powinien cechować
optymizm i pod tym względem powinniśmy
się jakby zbliżyć psychicznie do roli
aktora."
(24. 06. 1972 r.)
"Szkoła powinna
określić kim powinien być absolwent IV
LO. (...) Powinnością szkoły jest
dbałość o losy absolwentów."
(31. 08. 1995 r.)
III Nauczyciele
"Nauczycielstwo jako
sztab oświatowców musi podnieść
uświadomienie polityczne i społeczne
terenu, na którym pracuje. Według słów
Prezydenta Bieruta szkoła ma być
ewolucyjnym ruchem robotniczym. (...)
Cele klasy robotniczej nie są obce
nauczycielstwu polskiemu, bo najczęściej
z tej klasy oni pochodzą."
(20. 12. 1948 r.)
"... nauczyciel w
codziennej swej pracy musi realizować
linię obecnej rzeczywistości polskiej i
to realizować z entuzjazmem, a nie
niewolniczo."
(02. 12. 1948 r.)
"Nauczyciel nie może
spóźniać się na lekcje (...)
socjalistyczna dyscyplina pracy
obowiązuje nas wszystkich. Jeżeli uczeń
musi być punktualny, to nauczyciel tym
bardziej."
(23. 05. 1957 r.)
"Niebezpieczni są ci
nauczyciele, którzy ograniczają się
tylko do ocen niedostatecznych."
(29. 08. 1966 r.)
"Wychowawcy ponoszą
całkowitą odpowiedzialność za wszelkie
sprawy klasy - naukę, kulturę,
czytelnictwo itp. Wszystko na terenie
klasy dziać się musi w porozumieniu z
wychowawcą."
(28. 08. 1970 r.)
"Nauczyciel musi
posiadać zacięcie naukowe, kult nauki.
Musi ciągle pracować nad sobą i być
wzorem dla młodzieży."
(28. 08. 1970 r. Dyrektorem został Lech
Brzosko)
"Plan pracy
wychowawcy klasowego to system
wychowawczy lub inaczej frontalne
oddziaływanie całego zespołu
nauczycielskiego na młodzież
uczęszczającą do szkoły."
(16. 09. 1970 r.)<
"Nauczyciel powinien
imponować uczniowi wiedzą, a w pewnych
sytuacjach wykazać się dowcipem."
(09. 02. 1972 r.)
"Nie ma ścisłych norm
określających dokładnie jakim warunkom
powinien odpowiadać uczeń wychodzący ze
szkoły [absolwent], wiąże się jednak z
tym ogromna odpowiedzialność nauczyciela
i związane z tym wymagania wobec tegoż
nauczyciela."
(29. 04. 1972 r.)
"Rada pedagogiczna
decyduje o życiowych sprawach, należy
wiec zachować powagę."
(29. 04. 1972 r.)
IV Uczniowie
"Kierownik Szkoły
(...) poleca usunąć górne firanki, które
są siedliskiem kurzu, a nie ozdobą klasy
>Ozdobą klasy jest nauczyciel i dzieci<
- mówi dosłownie Kierownik J. B...."
(14. 01. 1949 r.)
"Kierownik Szkoły
zwrócił uwagę na dokładne pełnienie
obowiązków dyżurujących nauczycieli.
Dzieci muszą wychodzić z klas na przerwę
parami i wracać z boiska parami. Wielką
pomocą dyżurujących nauczycieli jest
dobrze wykorzystany Samorząd Szkolny."
(14. 05. 1949 r.)
"Uczennica słaba nie
posiada podstaw i jest niezdolna.
Uczennica ta nie nadaje się do szkoły
ogólnokształcącej."
(14. 11. 1952 r.)
"Uczennica kl. VIII
... - sprawowanie [obniżone do oceny] -
dobry za samowolne uprawianie sportu
poza szkołą w zrzeszeniu. - [do takiego
zrzeszenia może ucznia delegować Rada
SKS i Dyrekcja Szkoły.]"
(17. 11. 1955 r.)
"W czasie rozmowy o
stosunkach młodzieży z rodzicami
młodzież miała rację, gdyż rodzice
rzeczywiście są nudni."
(04. 03. 1960 r.)
"W rodzinach zachodzą
zasadnicze zmiany w porównaniu z
rodzinami przedwojennymi. (...) W
rodzinach są częste wypadki jakiejś
dwutorowości w wychowaniu: poglądy
polityczne i religijne rodziców nie
zawsze pokrywają się z poglądami dzieci,
a to jest już pierwszym krokiem do
niepowodzeń na polu wychowawczym."
(27. 10. 1964 r.)
Wnioski do
realizacji:"Wyznaczyć stałe godziny
audiencji dla niektórych uczniów
naruszających dyscyplinę. Rozmowy z
dyrekcją odniosą dobre skutki."
(24. 06. 1972 r.)
"Zbyt mało, moim
zdaniem, mówimy młodzieży o wzorach
dobrego, kulturalnego zachowania się i
obycia w różnych życiowych sytuacjach,
jakby to nie była młodzież, lecz od
pieluchy urodzeni dojrzali politycy."
(24. 06. 1972 r.)
V Wychowanie
"Istotnym czynnikiem
realizacji programów jest nauczyciel, bo
[od tego] jak on to przeżywa i podaje,
zależne są wyniki."
(20. 12. 1948 r.)
"Zorganizować dla
słabych uczniów dodatkowe godziny w
ramach czynu 1 - majowego."
(20. 04. 1953 r.)
"... cel konferencji
- omówienie sprawy dopuszczenia uczniów
kl. XI do egzaminu dojrzałości. Ob.
Dyrektor podkreślił, że zadecydują o tym
nie tylko postępy w nauce, ale i postawa
ideologiczna, praca społeczna,
zachowanie się itd."
(15. 05. 1953 r.)
"Tępić źródła
zdobywania książek niewłaściwych jest
obowiązkiem każdego nauczyciela."
(06. 09. 1957 r.)
"Między innymi kol.
W... zwróciła uwagę na zależność między
niekontrolowanym odbiorem audycji TV a
nie odrabianiem lekcji."
(15. 11. 1962 r.)
"... młodzież nasza
zbyt powoli wchłania materialistyczny
pogląd na świat i z tego względu posiada
pewne braki w samokrytycyzmie dotyczące
realizacji programu."
(27. 06. 1963 r.)
"Rok ten będzie w
świetle wytycznych XIII Plenum KC PZPR.
W roku tym kładziemy szczególny nacisk
na wychowanie młodzieży. >Ucznia
wychowujemy przez 24 godziny<.
Nauczyciel musi całkowicie zapanować nad
uczniami. Musimy wychowywać w duchu,
jakim życzy sobie nasze państwo."
(30. 08. 1963 r.)
"Stwierdza się, ze
całe życie szkoły było opanowane przez
ZMS."
(24. 06. 1964 r.)
"... aby pracę kółek
i organizacji społecznych traktować jako
przedmiot obowiązkowy i z takim
stosunkiem z powodzeniem wiele spraw nam
wyjdzie lepiej...."
(27. 04. 1965 r.)
"Rozliczenie życia
artystycznego w szkole wykazało słabe
tempo, szczególnie przy reprezentowaniu
szkoły na zewnątrz."
(12. 11. 1979 r.)
"Należało by się
zastanowić, czy nie jesteśmy w szkole
kryminalistów? Wystawienie 56 ocen
nagannych (z zachowania) w 13 klasach,
bo tyle liczy nasza szkoła, to bardzo
dużo."
(31. 01. 1986 r.)
"Na zakończenie swej
wypowiedzi kolega postawił radzie
pedagogicznej i sobie dwa pytania do
zastanowienia:
1 - Może to nauczyciel zbyt mało
aktywizuje uczniów do samodzielnej pracy
poznawczej?
2 - Gdzie kończy się u uczniów brak
zdolności umysłowych, a zaczyna
lenistwo?"
(19. 02. 1987 r.)
"Na Zachodzie
społeczeństwo już podzieliło się na
nieliczną uczoną elitę i niedouczona
"magmę" i nie powinniśmy dopuścić do
takiego podziału ludzi w Polsce."
(14. 11. 1995 r.)
I co - czy nie sądzicie, że "drepczemy w
kółko"? Pomijając styl wypowiedzi z
minionych epok, ciągle "radzimy" o tym
samym. Ale może warto?
Opracowanie:
Małgorzata
Zawadzka
Przekład na formę
elektroniczną: Michał Klincewicz
Szczecin, czerwiec 2002 r.
|